Ngữ văn 9 - SGV - bản mẫu - Bộ sách giáo khoa Chân trời sáng tạo

55

BÀI 2. GIÁ TRỊ CỦA VĂN CHƯƠNG

(Văn bản nghị luận, 12 tiết)

(Đọc và Thực hành tiếng Việt: 7 tiết; Viết: 3 tiết;

Nói và nghe: 1 tiết; Ôn tập: 1 tiết)

I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT

– Phân biệt được cách trình bày vấn đề khách quan (chỉ đưa thông tin) và cách trình bày vấn đề chủ quan (thể hiện tình cảm, quan điểm của người viết).

– Nhận biết và phân tích được luận đề, luận điểm, lí lẽ và bằng chứng tiêu biểu trong VB.

– Phân tích được mối liên hệ giữa luận đề, luận điểm, lí lẽ và bằng chứng; vai trò của luận điểm, lí lẽ và bằng chứng trong việc thể hiện luận đề.

– Hiểu được cùng một vấn đề đặt ra trong VB, người đọc có thể tiếp nhận khác nhau.

– Trình bày được một số lưu ý về tham khảo, trích dẫn tài liệu để tránh đạo văn.

– Viết được một VB nghị luận phân tích tác phẩm văn học: phân tích nội dung chủ đề, những nét đặc sắc về hình thức nghệ thuật của tác phẩm và hiệu quả thẩm mĩ của nó.

– Hiểu và tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ, biết cách trích dẫn VB của người khác.

– Nghe và nhận biết được tính thuyết phục của một ý kiến; chỉ ra được những hạn chế (nếu có) như lập luận thiếu logic, bằng chứng chưa đủ hay không liên quan.

– Trung thực và có trách nhiệm với ý kiến của mình.

Tuỳ vào điều kiện thực tế của việc dạy học mà số tiết của từng nhóm kĩ năng có thể được linh hoạt điều chỉnh sao cho đảm bảo được yêu cầu cần đạt.

II. PHƯƠNG PHÁP VÀ PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC

1. Phương pháp dạy học

– Phương pháp thuyết trình, diễn giảng.

– Phương pháp dạy học hợp tác.

– Phương pháp nói to suy nghĩ và làm mẫu.

– Phương pháp đóng vai khi thực hiện báo cáo sản phẩm bài viết và thực hành nói và nghe.

56

2. Phương tiện dạy học

– SGK, SGV; Một số tranh ảnh có liên quan đến bài học;

– Máy chiếu hoặc bảng đa phương tiện dùng chiếu tranh ảnh, phim về ... (nếu có);

– Giấy A0/ A1/ bảng nhóm để HS trình bày kết quả làm việc nhóm;

– PHT: GV có thể chuyển một số câu hỏi trong SGK thành PHT;

– Sơ đồ, biểu bảng;

– Bảng kiểm đánh giá thái độ làm việc nhóm, rubric chấm bài viết, bài trình bày của HS.

III. TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC

GIỚI THIỆU BÀI HỌC

GV gợi dẫn: để nói về giá trị của văn chương với đời sống, người ta có thể dùng rất nhiều hình ảnh: ngọn đuốc soi đường, tấm gương phản chiếu, hạt mầm vươn lên từ mặt đất, điệu nhạc của tâm hồn,… Nếu chọn một hình ảnh của riêng mình để nói về thơ ca, em sẽ chọn hình ảnh nào và tại sao?

Trên cơ sở câu trả lời của HS, GV tổng kết, dẫn dắt vào chủ điểm (dựa vào phần lời dẫn trong SGK) và hướng dẫn để HS trả lời câu hỏi lớn “Văn chương góp phần làm cho cuộc sống tốt đẹp hơn bằng những cách nào?”.

TÌM HIỂU TRI THỨC NGỮ VĂN

1. Tri thức đọc hiểu

Về sự phát triển kiến thức, kĩ năng đọc hiểu VB nghị luận so với lớp 8:

Ở lớp 8, HS đã học cặp khái niệm bằng chứng khách quan – ý kiến đánh giá chủ quan trong VB nghị luận. Cặp khái niệm này giúp HS nhận ra đặc điểm kiểu thông tin, dữ liệu được triển khai trong VB nghị luận để vừa đảm bảo tính khách quan, chính xác vừa thể hiện được tình cảm, quan điểm riêng của người viết, góp phần tăng sức thuyết phục cho VB nghị luận.

Lên lớp 9, HS sẽ được học thêm về cách thức triển khai thông tin, dữ liệu trong VB nghị luận qua cặp khái niệm mới: cách trình bày vấn đề khách quan (liên quan đến bằng chứng khách quan), cách trình bày vấn đề chủ quan (liên quan đến ý kiến, đánh giá chủ quan). Khi tiếp cận nội dung VB nghị luận trên phương diện cách trình bày vấn đề, GV không chỉ giúp HS nhận ra đặc điểm loại thông tin, dữ liệu, mà quan trọng hơn