Đề cương ôn tập Học kì 1 Ngữ văn 11 năm 2025–2026 trường THPT An Khánh (Cần Thơ)

A. CẤU TRÚC ĐỀ

I. Đọc hiểu (6,0 điểm): 5 câu hỏi; ngữ liệu đọc hiểu: Văn bản truyện hoặc văn bản thông tin.

II. Viết (4,0 điểm) Viết bài văn (khoảng 400 chữ) về vấn đề đặt ra trong tác phẩm văn học hoặc Viết bài thuyết minh tổng hợp.

B. NỘI DUNG ÔN TẬP I. Phần đọc hiểu 1. Đọc hiểu văn bản truyện a) Một số đặc điểm của truyện

* Truyện ngắn hiện đại là thể loại tự sự cỡ nhỏ. Với quy mô hạn chế, số lượng nhân vật và sự kiện ít, truyện ngắn chỉ tập trung miêu tả một khía cạnh hoặc một trạng thái cụ thể của đời sống xã hội. Cốt truyện thường đơn giản, cô đúc, tập trung xoay quanh một tình huống.

* Nhân vật: nhân vật là linh hồn của tác phẩm, là người phát ngôn cho tư tưởng của nhà văn. Nhân vật phải được đặt trong một hoàn cảnh cụ thể, vừa mang tính chung phổ quát vừa mang tính riêng độc đáo.

* Người kể chuyện

- Người kể chuyện hạn tri (ngôi kể thứ nhất): thường trực tiếp tham dự hoặc chứng kiến các sự việc xảy ra trong chuyện.

- Người kể chuyện toàn tri (ngôi kể thứ 3): không trực tiếp tham gia câu chuyện nhưng là người quan sát toàn năng, biết hết tất cả mọi việc.

* Sự kết nối giữa lời người kể chuyện và lời nhân vật

- Trong truyện ngắn, lời người kể chuyện nhằm giới thiệu, miệu tả nhân vật, bối cảnh; bình luận, dẫn dắt truyện, tạo thành giọng chủ đạo của truyện.

- Lời nhân vật là phương tiện bộc lộ ý nghĩ, tâm trạng, cá tính của nhân vật trong từng tình huống cụ thể, góp phần thể hiện phẩm chất, tính cách của nhân vật.

- Lời nhân vật thường có sự phối hợp hài hòa với lời người kể chuyện. Tạo nên sự hấp dẫn, lôi cuốn và phần nào thể hiện được phong cách của nhà văn.

* Sự thay đổi điểm nhìn: điểm nhìn có thể được chuyển từ người kể chuyện sang nhân vật, từ nhân vật này sang nhân vật khác.

=> Tác dụng: giúp đi sâu vào nội tâm nhân vật, mở rộng khả năng bao quát, nhận xét, đánh giá của người trần thuật. Tạo cho tác phẩm nhiều giọng điệu đan xen lẫn nhau, làm nên sức hấp dẫn đối với người đọc.

TRƯỜNG THPT AN KHÁNH

TỔ: NGỮ VĂN



ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP KIỀM TRA CUỐI HỌC KỲ I

NĂM HỌC: 2025 - 2026

*** MÔN: NGỮ VĂN - KHỐI 11

2

2

* Chủ đề là vấn vấn đề cơ bản đặt ra trong văn bản. Chủ đề chính là chủ đề quán xuyến toàn bộ tác phẩm. Chủ đề phụ là chủ đề thể hiện qua các nhân vật hoặc tình tiết riêng.

* Giá trị văn hóa trong truyện: Mỗi tác phẩm văn học là sản phẩm của một nền văn hóa, phản ánh giá trị văn hóa cộng đồng nơi tác phẩm sinh thành.

* Triết lí nhân sinh trong văn học là quan niệm và sự lí giải của nhà văn về các vấn đề chung liên quan đến cuộc sống, số phận con người, sự tồn tại phát triển của xã hội.

b) Yêu cầu cần đạt về đọc – hiểu văn bản truyện ngắn * Đọc hiểu nội dung - Phân tích được các chi tiết tiêu biểu, đề tài, câu chuyện, sự kiện, nhân vật và mối quan hệ của chúng trong tính chỉnh thể của tác phẩm; nhận xét được những chi tiết quan trọng trong việc thể hiện nội dung văn bản.

- Phân tích và đánh giá được chủ đề, tư tưởng, thông điệp mà văn bản muốn gửi đến người đọc thông qua hình thức nghệ thuật của văn bản; phân biệt chủ đề chính, chủ đề phụ trong một văn bản có nhiều chủ đề.

- Phân tích và đánh giá được tình cảm, cảm xúc, cảm hứng chủ đạo của người viết thể hiện qua văn bản; phát hiện được các giá trị văn hoá, triết lí nhân sinh từ văn bản.

* Đọc hiểu hình thức Nhận biết và phân tích được một số yếu tố của truyện ngắn như: không gian, thời gian, câu chuyện, nhân vật, người kể chuyện ngôi thứ 3 (người kể chuyện toàn tri) và người kể chuyện ngôi thứ nhất (người kể chuyện hạn tri), sự thay đổi điểm nhìn, sự nối kết giữa lời người kể chuyện, lời nhân vật,...

* Liên hệ, so sánh, kết nối - Vận dụng được kinh nghiệm đọc, trải nghiệm về cuộc sống và hiểu biết về lịch sử văn học Việt Nam để nhận xét, đánh giá văn bản văn học.

- Phân tích ý nghĩa hay tác động của văn bản văn học trong việc làm thay đổi suy nghĩ, tình cảm, cách nhìn và cách thưởng thức, đánh giá của cá nhân đối với văn học và cuộc sống.

c) Định hướng trả lời câu hỏi đọc – hiểu văn bản truyện * Câu hỏi nhận biết STT Lệnh hỏi Định …