Đề cương ôn tập Giữa kì 2 Ngữ văn 8 năm 2025–2026 trường THCS Nguyễn Trãi (Bà Rịa - Vũng Tàu)

1 TRƯỜNG THCS NGUYỄN TRÃI

TỔ: KHOA HỌC XÃ HỘI

KIẾN THỨC TRỌNG TÂM ÔN TẬP NGỮ VĂN 8

KIỂM TRA GIỮA HKII

Năm học 2025-2026

I. Kiến thức trọng tâm

1. Đọc hiểu văn bản:

- Thể loại thơ thất ngôn bát cú và thơ tứ tuyệt luật Đường:

+ Nhận biết và phân tích được yếu tố thi luật của bài thơ thất ngôn bát cú và thơ tứ tuyệt luật Đường như: bố cục, niêm luật, vần, nhịp, đối.

+ Nhận biết và phân tích được nét độc đáo của bài thơ thể hiện qua từ ngữ, hình ảnh, bố cục, mạch cảm xúc; nhận biết và phân tích được tình cảm, cảm xúc, cảm hứng chủ đạo của người viết thể hiện qua văn bản.

- Thể loại truyện ngắn:

+ Những đặc điểm của truyện ngắn được thể hiện qua văn bản cụ thể: cốt truyện, người kể chuyện, lời kể, chủ đề, chi tiết tiêu biểu, nhân vật chính.

+ Nhận biết và phân tích được chủ đề, tư tưởng, thông điệp mà văn bản muốn gửi đến người đọc qua hình thức nghệ thuật; phân tích được một số căn cứ (chi tiết) để xác định chủ đề.

+ Tìm được những văn bản ở “Bài 6, 7” (SGK Ngữ văn 8, Chân trời sáng tạo) có cùng thể loại, cùng chủ đề.

2. Tiếng Việt:

- Đảo ngữ, câu hỏi tu từ:

+ Nhận biết được đặc điểm, tác dụng của biện pháp tu từ đảo ngữ và câu hỏi tu từ.

+ Đặt câu hỏi tu từ theo chủ đề.

- Biệt ngữ xã hội:

+ Khái niệm: Là những từ ngữ chỉ được dùng trong một tầng lớp hoặc một nhóm người nhất định trong xã hội (theo lứa tuổi, nghề nghiệp, sở thích...).

+ Chức năng: Tạo ra sự gắn kết, thân thuộc trong nội bộ nhóm; giúp việc giao tiếp diễn ra nhanh chóng và thể hiện đặc trưng riêng. Lưu ý: Cần tránh lạm dụng biệt ngữ xã hội trong giao tiếp cộng đồng vì sẽ gây khó hiểu cho người ngoài nhóm, làm mất đi tính trong sáng của tiếng Việt. Cần lựa chọn từ ngữ phù hợp với hoàn cảnh và đối tượng giao tiếp.

3. Viết:

2 Viết bài văn phân tích tác phẩm truyện.

- Nắm được các kĩ năng bài văn phân tích một tác phẩm văn học:

- Mở bài: Giới thiệu và nêu khái quát chủ đề, nét đặc sắc về hình thức nghệ thuật

- Thân bài: làm rõ chủ đề và nét đặc sắc hình thức nghệ thuật

- Kết bài: Khẳng định lại, nêu suy nghĩ, cảm xúc, chia sẻ bài học

II. Cấu trúc đề kiểm tra.

Hình thức: Tự luận.

1. Đọc - hiểu: 6.0 điểm

- Văn bản (đoạn trích) truyện ngắn; thơ Thất ngôn bát cú và thơ Tứ tuyệt đường luật (Chọn ngữ liệu ngoài sách giáo khoa)

+ Thể loại;

+ Tìm văn bản cùng thể loại, cùng chủ điểm.

+ Nhận biết đặc điểm thể loại truyện ngắn được thể hiện qua cốt truyện, người kể chuyện, nhân vật chính, chi tiết tiêu biểu.

+ Chủ đề, tư tưởng, thông điệp của tác phẩm.

+ Các yếu tố thi luật của bài thơ Thất ngôn bát cú và thơ Tứ tuyệt luật Đường như: bố cục, niêm luật, vần, nhịp, đối;

+ Nhận biết, phân tích nét độc đáo của bài thơ thể hiện qua từ ngữ, hình ảnh, bố cục, mạch cảm xúc;

+ Nhận biết, phân tích tình cảm, cảm xúc, cảm hứng chủ đạo của người viết thể hiện qua văn bản

- Tiếng việt:

+ Nhận biết đặc điểm, tác dụng, chức năng của biện pháp tu từ đảo ngữ, câu hỏi tu từ, biệt ngữ xã hội.

- Vận dụng:

+ Đặt câu có sử dụng đảo ngữ, câu hỏi tu từ, biệt ngữ xã hội trong câu theo yêu cầu.

2. Viết: 4.0 điểm Viết bài văn (khoảng 400 - 500 chữ) phân tích một tác phẩm truyện mà em yêu thích.

III. Đề tham khảo

ĐỀ 1.

I. Đọc - hiểu (6.0 điểm). Đọc kĩ văn bản sau và trả lời câu hỏi bên dưới: