Đề cương ôn tập Học kì 1 Ngữ văn 8 năm 2023–2024 trường THCS Lê Quang Cường (Bà Rịa - Vũng Tàu)

1 TRƯỜNG THCS LÊ QUANG CƯỜNG ​ KIẾN THỨC TRỌNG TÂM ÔN TẬP TỔ: NGỮ VĂN-SỬ-ĐỊA-CD ​ KIỂM TRA HKI - NGỮ VĂN LỚP 8​ ​ Năm học 2023 – 2024 I. Kiến thức trọng tâm 1. Đọc hiểu văn bản:

- Thể loại văn nghị luận: + Những đặc điểm của văn nghị luận được thể hiện qua văn bản cụ thể: luận đề; luận điểm; bằng chứng khách quan; ý kiến, đánh giá chủ quan của người viết.

+ Phân tích được mối quan hệ giữa luận đề, luận điểm, lí lẽ và bằng chứng ở văn bản cụ thể.

+ Tìm được những văn bản ở “Bài 3” (SGK Ngữ văn 8, Chân trời sáng tạo) có cùng thể loại, cùng chủ điểm.

- Thể loại Truyện cười: + Những đặc điểm của truyện cười được thể hiện cụ thể qua văn bản: mục đích; cốt truyện; nhân vật; ngôn ngữ; các thủ pháp gây cười.

+ Hiểu đề tài; ý nghĩa chi tiết tiêu biểu (lời thoại); bài học rút ra cho bản thân trong văn bản cụ thể.

+ Tìm được những văn bản ở “Bài 4” (SGK Ngữ văn 8, Chân trời sáng tạo) có cùng thể loại, cùng chủ điểm, cùng đề tài, cùng chủ đề (mục đích). 2. Tiếng Việt:

- Nghĩa tường minh và nghĩa hàm ẩn của câu: + Phân biệt được nghĩa tường minh và nghĩa hàm ẩn. + Xác định câu mang nghĩa hàm ẩn và xác định nghĩa hàm ẩn của câu. + Đặt câu có chứa nghĩa hàm ẩn theo yêu cầu. - Đặc điểm và chức năng của trợ từ, thán từ: + Nhận diện trợ từ, thán từ và chức năng cụ thể của chúng. + Đặt câu có sử dụng trợ từ, thán từ theo yêu cầu. 3. Viết: Viết bài văn nghị luận về một vấn đề của đời sống. (Vấn đề bàn luận thuộc lĩnh vực môi trường, quan hệ giữa môi trường thiên nhiên với con người.) - Nắm được các kĩ năng viết bài văn nghị luận về hiện tượng xã hội. - Thực hành viết bài văn nghị luận theo đúng cấu trúc, bố cục 3 phần:

* Mở bài: - Nêu vấn đề cần bàn luận - Nêu ý kiến đồng tình hay phản đối về vấn đề cần bàn luận. * Thân bài: - Giải thích từ ngữ, ý kiến cần bàn luận. - Bàn luận: + Trình bày vấn đề cần bàn luận. + Trình bày ý kiến đồng tình hay phản đối về vấn đề cần bàn luận. + Đưa ra lý lẽ và bằng chứng làm sáng tỏ luận điểm. *Kết bài:

- Khẳng định lại vấn đề. - Đề xuất giải pháp hoặc nêu bài học

2 II. Đề tham khảo ĐỀ 1 I. Đọc - hiểu (4.0 điểm). Đọc kĩ văn bản sau và trả lời câu hỏi bên dưới:

Ba đời dở hơi Bữa nọ, sắp đến giờ ăn, ông sai cháu cầm hai đồng tiền đi mua mắm và giấm. Đứa cháu liền hỏi:

- Đựng chung hay để riêng hai thứ, hở ông! - Để riêng ra. Cháu lại chìa hai cái bát ra: - Thế bát nào đựng giấm, bát nào đựng mắm ạ? Ông cáu, mắng: - Ngốc, bát nào chả thế. Đứa cháu đi một hồi, quay về, hỏi: - Ông ơi, đồng nào mua mắm, đồng nào mua giấm? Tức quá, ông đánh cháu một cái. Cha đứa bé vừa đi làm về, thấy vậy liền giơ thẳng tay cứ mặt mình tát đôm đốp … Người ông ngạc nhiên hỏi:

- Mày điên hay sao vậy? Người con đáp: - Ông đánh con tôi thì tôi phải đánh con ông! Người ông chạy vào buồng trong kiếm dây treo cổ. Cha đứa bé chạy theo, gỡ ra, hỏi cớ làm sao. Người ông giậm tím mặt:

- Mày đánh con ông, ông tha gì không treo cổ mày lên! (Theo Truyện cười dân gian Việt Nam – SĐD) Câu 1 (1.0 điểm). Văn bản trên thuộc thể loại nào? Kể tên một văn bản khác ở “Bài 4”, sách “Chân trời sáng tạo” Ngữ văn 8, HKI cùng thể loại với văn bản này. Câu 2 (1.0 điểm). Chỉ ra cụ thể một “thủ pháp gây cười” mà tác giả dân gian đã sử dụng trong văn bản trên. Câu 3 (1.0 điểm). Nêu mục đích của văn bản trên. Ghi lại ít nhất hai chi tiết tiêu biểu thể hiện rõ mục đích mà em vừa nêu. Câu 4 (0.5 điểm). Qua văn bản, em rút ra bài học gì cho bản thân? Câu 5 (0.5 điểm). Xác định một trợ từ, một thán từ trong văn bản trên. II. Vận dụng (6.0 điểm): Câu 1 (1.0 điểm). Viết một câu mang nghĩa hàm ẩn dùng để từ chối một đề nghị (ý kiến, yêu cầu, …) thiếu chuẩn mực. Câu 2 (5.0 điểm). Từ bao đời nay, thiên nhiên luôn là người bạn tử tế nhưng cũng vô cùng nghiêm khắc với con người. Nói về mối quan hệ này, có khá nhiều vấn đề được đặt ra. Có một số vấn đề sau: - Rừng là người bạn tốt của con người; con người phải yêu mến, bảo vệ rừng.

- Bảo vệ nguồn nước chính là con người đang bảo vệ cuộc sống của mình. - “Nói không” với vật dụng nhựa dùng một lần. ​Viết bài văn …