Đề thi Học kì 1 Ngữ văn 10 năm 2024-2025 Sở Bắc Ninh

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BẮC NINH

ĐỀ KIỂM TRA CUỐI KÌ I

NĂM HỌC 2024 - 2025 Môn: NGỮ VĂN - Lớp 10 Thời gian làm bài: 90 phút (không kể thời gian phát đề)

I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)

Đọc văn bản:

Quanh năm buôn bán ở mom sông1, Nuôi đủ năm con với một chồng. Lặn lội thân cò khi quãng vắng, Eo sèo2 mặt nước buổi đò đông. Một duyên hai nợ3 âu đành phận4, Năm nắng mười mưa dám quản công. Cha mẹ thói đời ăn ở bạc, Có chồng hờ hững cũng như không.

(Thương vợ, Trần Tế Xương*, Tuyển tập thơ trung đại,

NXB Văn học, 2012) *Trần Tế Xương: thường gọi là Tú Xương, là một nhà thơ trào phúng - trữ tình nổi tiếng trong nền văn học Việt Nam. (1) mom sông: phần đất ở bờ sông nhô ra phía lòng sông, nơi người làng chài thường hay tụ tập mua bán. (2) Eo sèo: kì kèo, kêu ca phàn nàn một cách khó chịu. (3) duyên: ý chỉ là quan hệ vợ chồng do trời định sẵn; nợ: ở đây có nghĩa là gánh nặng phải chịu. Ngày xưa người ta cho rằng vợ chồng lấy nhau nếu tốt đẹp là duyên, trái lại là nợ. (4) âu đành phận (âu đành: thôi đành – tiếng cổ): thôi đành do số phận. Thực hiện các yêu cầu: Câu 1. Chỉ ra dấu hiệu để xác định thể thơ của văn bản. Câu 2. Trong hai câu luận, xác định hình ảnh được tác giả vận dụng sáng tạo của ca dao để nhấn mạnh sự vất vả của bà Tú. Câu 3. Nêu tác dụng của phép đối trong việc thể hiện phẩm chất của bà Tú ở hai dòng thơ sau:

Lặn lội thân cò khi quãng vắng, Eo sèo mặt nước buổi đò đông. Câu 4. Nhận xét về tình cảm tác giả dành cho người vợ của mình qua hai dòng thơ cuối. Câu 5. Từ nội dung bài thơ, anh/chị hãy nêu suy nghĩ về vai trò của người phụ nữ trong gia đình (trình bày khoảng 5-7 dòng). II. VIẾT (6,0 điểm) Câu 1. (2,0 điểm) Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 150 chữ) phân tích hình ảnh người vợ trong văn bản ở phần Đọc hiểu. Câu 2. (4,0 điểm) Vứt rác bừa bãi là thói quen của một bộ phận người trẻ. Anh/Chị hãy viết bài văn nghị luận thuyết phục họ từ bỏ thói quen này.

--------- HẾT ---------

HƯỚNG DẪN CHẤM

KIỂM TRA CUỐI HỌC KÌ I

NĂM HỌC 2024 - 2025

Môn: Ngữ văn - Lớp 10

Phần Câu Nội dung Điểm

I

ĐỌC HIỂU 4,0

1

Số chữ trong mỗi dòng thơ đều là 7, cả bài thơ có 8 dòng là những dấu hiệu của thể thơ Thất ngôn bát cú Đường luật/Thất ngôn bát cú. Hướng dẫn chấm: Học sinh trả lời đúng nội dung đạt 0,5 điểm.

0,5

2

Trong hai câu luận, tác giả đã vận dụng sáng tạo hình ảnh trong ca

dao để nhấn mạnh sự vất vả của bà Tú là: thân cò.

Hướng dẫn chấm: - Học sinh trả lời đúng nội dung đạt 0,5 điểm. - Học sinh xác định hình ảnh “lặn lội thân cò” đạt điểm tối đa.

0,5

3

- Phép đối: lặn lội thân cò - eo sèo mặt nước; khi quãng vắng - buổi đò đông - Tác dụng của phép đối: qua công việc mưu sinh vất vả nổi bật phẩm chất cần cù, chịu thương chịu khó của bà Tú; nhịp thơ thêm cân đối, câu thơ giàu tính gợi hình, gợi cảm. Hướng dẫn chấm: - Học sinh trả lời như đúng nội dung đạt 1,0 điểm. - Học sinh trả lời được mỗi tác dụng đạt 0,25 điểm. - Học sinh diễn đạt bằng các từ ngữ tương đương đạt điểm tối đa.

1,0

4

Tình cảm tác giả dành cho người vợ qua hai dòng thơ cuối: yêu thương, quý trọng. Hướng dẫn chấm: - Học sinh trả lời đúng nội dung đạt 1,0 điểm. - Học sinh diễn đạt bằng các từ ngữ tương đương đạt điểm tối đa.

1,0

5

Từ nội dung bài thơ, học sinh trình bày suy nghĩ về vai trò của người

phụ nữ trong gia đình. Có thể theo hướng: xây dựng mái ấm gia đình,

chăm sóc, nuôi dưỡng, dạy dỗ con cái;…

Hướng dẫn chấm: - Học sinh trả lời đúng nội dung đạt 1,0 điểm. - Học sinh diễn đạt bằng các từ ngữ tương đương đạt điểm tối đa.

1,0