Đáp án đề thi chọn học sinh giỏi cấp tỉnh Sinh học lớp 9 - Năm học 2016-2017 - Sở GD & ĐT Bắc Ninh

===Trang 1===

UBND TỈNH BẮC NINH SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP TỈNH

NĂM HỌC 2016 - 2017 Môn thi: Sinh học - Lớp 9 -THCS

(Hướng dẫn chấm có 07 trang)

Câu 1: (3,0 điểm)

Ở một loài thực vật, tính trạng màu sắc hoa do một gen gồm 2 alen quy định, hoa đỏ trội

hoàn toàn so với hoa trắng. Khi lai cây hoa đỏ thuần chủng với cây hoa trắng thu được F1. Trong

tổng số 10000 cây F1 thì thấy xuất hiện một cây hoa trắng. Hãy đưa ra các giả thuyết để giải thích

sự xuất hiện cây hoa trắng ở F1.

Ý Nội dung Điểm

- Quy ước: gen A – Hoa đỏ, gen a – Hoa trắng

Pt/c: (Hoa đỏ) AA x (Trắng) aa - Bình thường không xuất hiện cây hoa trắng, cây hoa trắng chiếm tỉ lệ rất nhỏ

→sự xuất hiện cây hoa trắng là do đột biến.

0,5

* Trường hợp 1: do đột biến gen + Xảy ra đột biến giao tử: một giao tử A bị đột biến thành giao tử a

0,5

+ Pt/c: (Hoa đỏ) AA x (Trắng) aa GP A, A → a a F1: aa – cây hoa trắng

0,25

+ Xảy ra trong 1 hợp tử Aa (A→a) tạo thành hợp tử aa phát triển thành cây hoa màu trắng.

0,25

*Trường hợp 2: do đột biến mất đoạn NST mang gen A - Cơ thể AA tạo ra một giao tử mất đoạn NST mang gen A. - Giao tử mất đoạn NST mang gen A thụ tinh với giao tử bình thường mang gen a tạo ra hợp tử đột biến có kiểu gen a - hoa trắng.

0,5

* Trường hợp 3: do đột biến lệch bội (dị bội) - Cơ thể AA tạo ra một giao tử mất NST chứa gen A (n-1). - Giao tử (n-1) thụ tinh với giao tử bình thường mang gen a (n) tạo thành hợp tử Oa (2n-1) phát triển thành cây hoa màu trắng.

0,5

- Hoặc cơ thể aa tạo ra 1 giao tử aa (n+1). Giao tử này kết hợp với giao tử mất NST chứa gen A (n-1) tạo thành hợp tử aa (2n) phát triển thành cây hoa màu trắng.

(Nếu HS trình bày theo dạng sơ đồ mà đúng vẫn cho điểm tối đa)

0,5

Câu 2. (3,0 điểm)

a. Thế nào là tính trạng, cặp tính trạng tương phản? Tại sao Menđen lại chọn các cặp tính trạng tương phản khi thực hiện các phép lai?

b. Quan sát 4 nhóm tế bào sinh dục của một loài sinh vật có 2n = 8 NST đang tiến hành giảm phân ở các thời điểm phân bào: kì đầu 1, kì sau 1, kì đầu 2 và kì sau 2. Tổng số NST kép và

1 10000

ThuVienDeThi.com

===Trang 2===

NST đơn trong tất cả các tế bào của 4 nhóm đó là 640, trong đó số NST kép bằng số NST đơn và số NST ở kì đầu 1, kì sau 1, kì đầu 2 tương ứng theo tỉ lệ 1 : 3 : 4. Tính số lượng tế bào của mỗi nhóm tế bào trên. Biết rằng các tế bào trong cùng một nhóm ở cùng một thời điểm phân bào và quá trình giảm phân xảy ra bình thường.

Ý Nội dung Điểm

- Tính trạng: Là những đặc điểm về hình thái, cấu tạo, sinh lí của một cơ thể. 0,25 - Cặp tính trạng tương phản: Là hai trạng thái biểu hiện trái ngược nhau của cùng loại tính trạng.

0,25

Menđen chọn các cặp tính trạng tương phản, vì: - Trên cơ thể sinh vật có rất nhiều các tính trạng không thể theo dõi và quan sát hết được

0,25

a

- Khi phân tích các đặc tính sinh vật thành từng cặp tính trạng tương phản sẽ thuận tiện cho việc theo dõi sự di truyền của các cặp tính trạng và đánh giá chính xác hơn.

0,25

- Số NST kép = số NST đơn = 640 : 2 = 320 NST. 0,25 * Ở kì sau 2, mỗi tế bào có 8 NST đơn → số tế bào đang ở kì sau 2 là: 320 : 8 = 40 tế bào.

0,25

* Ở các kì: kì đầu 1, kì sau 1, kì đầu 2 các NST tồn tại ở trạng thái kép và có tỉ lệ lần lượt là 1 : 3 : 4 → số NST ở mỗi kì là:

+ Kì đầu 1: NST kép.

0,25

+ Kì sau 1: NST kép. 0,25

+ Kì đầu 2: NST kép. 0,25

* Ở kì đầu 1, mỗi tế bào có 8 NST kép → số tế bào ở kì đầu 1: 40 : 8 = 5 tế bào. 0,25 * Ở kì sau 1, mỗi tế bào có 8 NST kép → số tế bào ở kì sau 1: 120 : 8 = 15 tế bào.

0,25

* Ở kì đầu 2, mỗi tế bào có 4 NST kép → số tế bào ở kì đầu 2: 160 : 4 = 40 tế bào.

0,25

Câu 3. (4,0 điểm)

a. Hiện tượng thoái hóa do tự thụ phấn ở cây giao phấn biểu hiện như thế nào? Vì sao tự

thụ phấn bắt buộc ở cây giao phấn và giao phối gần ở động vật qua nhiều thế hệ có thể gây ra

hiện tượng thoái hóa?

b. Người ta cho một quần thể thực vật lưỡng bội tự thụ phấn liên tiếp qua một số thế hệ đã

thu được tỉ lệ kiểu gen như sau:

AA : Aa : aa

320 40 1 3 4   320 3 …