Phương pháp trung bình giải nhanh bài tập peptit - Nguyễn Văn Thương

Thầy giáo : Nguyễn Văn Thương Địa chỉ : Trường THPT Hậu lộc 4, Huyện Hậu Lộc, Tỉnh Thanh Hoá

ĐT : 01667216306 Email: nguyenvanthuongn@gmail.com

PHƯƠNG PHÁP TRUNG BÌNH GIẢI NHANH BÀI TẬP PEPTIT Để chinh phục kì thi Quốc gia 2017 tôi xin gửi tới bạn đọc bài viết này với mong muốn tiếp thêm sức mạnh cho các em học sinh khóa 99. 1. Phương pháp. Bước 1: Trước hết các em phải nắm vững mối liên hệ giữa các nguyên tử, số liên kết peptit, độ bất bảo hòa k trong một peptit. Ví dụ: Peptit A được tạo nên từ các aminoaxit no, mạch hở chứa 1 nhóm –COOH, 1 nhóm –NH2 thì có công thức phân tử là gì? A: CxHyOzNt. - Số liên kết peptit = t – 1. - Số mắt xích = t= độ bất bão hòa k - Số nguyên tử O = t + 1. → A: CnH2n+2-tOt+1Nt. Bước 2: Biết cách sử dụng các giá trị trung bình tùy thuộc vào từng bài toán cụ thể.

- Số gốc aminoaxit trung bình. Ví dụ: x y z (Gly) (Ala) (Val) hoặc gọn hơn: x (A)

- Số nguyên tử trung bình. Ví dụ: ) aminoaxit n 2n+2-t t+1 t

n C H O N (C =

t

Bước 3: Kết hợp linh hoạt phương pháp trung bình với tính theo phương trình, định luật bảo toàn, quy đổi,... 2. Một số bài tập áp dụng: Bài 1: Cho 0,7 mol hỗn hợp T gồm hai peptit mạch hở là X (x mol) và Y (y mol), đều tạo bởi glyxin và alanin. Đun nóng 0,7 mol T trong lượng dư dung dịch NaOH thì có 3,8 mol NaOH phản ứng và thu được dung dịch chứa m gam muối. Mặt khác, nếu đốt cháy hoàn toàn x mol X hoặc y mol Y thì đều thu được cùng số mol CO2. Biết tổng số nguyên tử oxi trong hai phân tử X và Y là 13, trong X và Y đều có số liên kết peptit không nhỏ hơn 4. Giá trị của m là

A. 396,6. B. 340,8. C. 409,2. D. 399,4. Hướng dẫn giải. * Phân tích: -Số liên kết peptit không nhỏ hơn 4 → Số mắt xích ≥ 5. -Tổng số nguyên tử oxi trong X, Y bằng 13→ Tổng số mắt xích trong X, Y = 11

- 2 x (A) + xNaOH muèi + H O 

0,4 5,43 0,3

10 Sè C 15 X Y X

X Y Y

12 Sè C 18

X: Pentapeptit (6O)

n +n =0,7 n 3,8 x= Y: Hexapeptit (7O) 5n +6n =3,8 n 0,7

 

 



                





-Khi đốt cho cùng số mol CO2. → 0,4CX=0,3CY → CX:CY = 3:4.

    X 3 2

Y 2 4

C =12 X:(Gly) (Ala) m=1,8. 75+22 +2. 89+22 =396,6gam C =16 Y:(Gly) (Ala)         

→Chọn A. Bài 2: Hỗn hợp E chứa 3 peptit X,Y,Z đều tạo từ 2 aminoaxit no, mạch hở chứa 1 nhóm – NH2 và 1 nhóm -COOH. Đốt cháy hoàn toàn x mol hỗn hợp E thu được V1 (lít) CO2 (đktc) và V2 (lít) H2 O(đktc). Mặt khác 0,04 mol E tác dụng vừa đủ với 0,13 mol NaOH. Biểu thức liên hệ giữa x, V1, V2 là:

ThuVienDeThi.com

A. 1 2 V -V 7 x= 8 22,4

. B. . 1 2 V -V 9 x= 8 22,4

C. 1 2 V -V 3 x= 8 22,4

. D. 1 2 V -V 5 x= 8 22,4

.

Hướng dẫn giải.

Gọi công thức trung bình của E: n 2n+2-t t+1 t C H O N .

2 n 2n+2-t t+1 t C H O N +tNaOH muèi + H O 

4,25 3,25 n 2n-1,25 0,13 t= =3,25 C H O N 0,04  

   2 2

1 2 CO H O E 3,25 3,25 x

V -V 5 n -n =( k -1-0,5. t )n x= 8 22,4   →Chọn D.

Bài 3:: Đun nóng 0,16 mol hỗn hợp E gồm hai peptit X ( CxHyOzN6) và Y(CnHmO6Nt) cần dùng 600ml dung dịch NaOH 1,5M chỉ thu được dung dịch chưa a mol muối của glyxin và b mol muối của alanin. Mặt khác đốt cháy 30,73 gam E trong O2 vừa đủ thu được CO2, H2O và N2, trong đó tổng khối lượng của CO2 và nước là 69,31 gam. Giá trị a:b gần nhất với:

A.0,730 B.0,810 C.0,756 D.0,962 (Trích đề minh họa BGD năm 2015)

Hướng dẫn giải.

Cách 1: Sử dụng số mắt xích trung bình.

+ x y (Gly) (Ala) 2 + (x+y)NaOH Muèi +H O 

x+y=0,9/0,16=5,625 (I) 

2 x y (Gly) (Ala) 2 +O

2 (2x+3y)CO +(1,5x+2,5y+1)H O

30,73 mol 57x+71y+18

 

69,31 2 2 CO H O

1352,12(2x+3y) 553,14(1,5x+2,5y+1) m +m = + 57x+71y+18 57x+71y+18



518, 694,44 -416,72x 2y (II)   

2,375 0,73076923 3,25

(I) x a 2,375 = (II) b 3,25 y

         

→Chọn A.

Cách 2: Sử dụng công thức trung bình của peptit (số nguyên tử trung bình). - Số nguyên tử N = t - Số nguyên tử O = t + 1. - Độ bất bão hòa k = t Gọi công thức trung bình của A: n 2n+2-t t+1 t C H O N .

2 n 2n+2-t t+1 t C H O N +tNaOH Muèi + H O 

5,625 6,625 n 2n-3,625 t=0,9/0,16=5,625 A: C H N O  …