Giáo án bồi dưỡng học sinh giỏi môn Vật lý Lớp 9 - Năm học 2015-2016

1

Ngày soạn:21/09/2015 - 21/10/2015 Tiết : 01 - 25

Chuyên đề : điện học

Sự phụ thuộc của cường độ dòng điện vào hiệu điện

thế hai đầu dây dẫn

I. Kiến thức cần nhớ.

1. Cường độ dòng điện chạy qua một dây dẫn tỉ lệ thuận với hiệu điện thế đặt vào hai đầu dây dẫn đó.

= =...= hằng số

2. Đồ thị biểu diễn sự phụ thuộc của cường độ dòng điện vào hiệu điện thế là một đường thẳng đi qua (xuất phát từ) gốc toạ độ. I(A)

(Còn gọi là đường đặc tuyến Vôn-Am pe)

0.2 B

0.1 A O 3 6 U(V)

II. Ví dụ Ví dụ 1. Khi đặt vào hai đầu dây dẫn một hiệu điện thế là 18V thì cường độ dòng

điện chạy qua nó là 0.9A. Nếu hiệu điện thế tăng thêm 6V thì cường độ dòng điện có giá trị bao nhiêu?

đáp số: I =1,2A Ví dụ 2. Đặt vào hai đầu một bóng đèn hiệu điện thế 12V, cường độ dòng điện qua

đèn là 0,5A, đèn sáng yếu. Khi tăng hiệu điện đến 15V nữa thì đèn sáng bình thường. Tính cường độ dòng điện qua đèn khi đó và vẽ đồ thị biểu diễn sự phụ thuộc của cường độ dòng điện qua đèn vào hiệu điện thế hai đầu bóng đèn. - đáp số: I = 0,625 A - đồ thị:

1

1 I U

2

2 I U

DeThi.edu.vn

2

Điện trở - Định luật ôm

I. Kiến thức cần nhớ. 1. Điện trở của dây dẫn là đại lượng đặc trưng cho mức độ cản trở dòng điện của dây dẫn nhiều hay ít.

R =

2. Đơn vị của điện trở

- Đơn vị của điện trở là ôm (kí hiệu ).

- Các đơn vị khác của điện trở:

+ Kilôôm (kí hiệu K ): 1K =1 000 + Mêgaôm (kí hiệu M ): 1M =1 000 000

3. Định luật ôm.

Cường độ dòng điện chạy qua dây dẫn tỉ lệ thuận với hiệu điện thế đặt vào hai đầu dây dẫn và tỉ lệ nghịch với điện trở của dây dẫn.

I =

IV. Bài tập áp dụng Bài 1:Cho hai bộ pin với các hiệu điện thế U= 4,5V và U’ = 6V, và hai điện trở R = 10 và R’ = 15 . a, Không cần tính toán, em hãy cho biết mắc điện trở nào vào bộ pin nào thì dòng điện chạy trong mạch là:

- Lớn nhất ? - Nhỏ nhất ?

0,625

0,5

15 12 O U (V)

I (A)

I

U



     

R

U

 

1 1 1

V

A 

DeThi.edu.vn

3

b, Mắc điện trở nào vào bộ pin nào thì dòng điện chạy trong mạch điện là lớn nhất nhưng vẫn nhỏ hơn 0,5A. Bài 2: Người ta mắc một mạch điện kín gồm bộ pin có hiệu điện thế giữa hai cực là 4,5V và 1 dây dẫn có điện trở bằng 18 . a, Cường độ dòng điện chạy qua dây dẫn có cường độ bao nhiêu? b, Người ta điều chỉnh cường độ dòng điện trong dây dẫn bằng 0,4A. Hiệu điện thế giữa hai đầu cuộn dây bây giờ là bao nhiêu?

- Học sinh lập luận và tính đúng điện trở nào mắc vào nguồn nào để được cường độ dòng điện là bé nhất hay lớn nhất.

Đoạn mạch nối tiếp - Đoạn mạch song song

I. Kiến thức cần nhớ. 1. Định luật ôm cho đoạn mạch mắc nối tiếp.

I = I1 = I2 =...= In R1 R2 Rn U = U1 + U2 +...+ Un R = R1 + R2 +...+ Rn và: =

* Nếu có n điện trở giống nhau có giá trị R0 mắc nối tiếp thì: R = nR0 R1 2. Định luật ôm cho đoạn mạch mắc song song.

U = U1 = U2 =...= Un R2 I = I1 + I2 +...+ In

= + +...+ Rn

và: =

* Nếu có hai điện trở mắc song song thì: R =

* Nếu có 3 điện trở mắc song song thì: R =

* Nếu có n điện trở bằng nhau có giá trị R0 mắc song song với nhau thì:

R =



2

1 U

U

2

1 R

R

R

1

1

1 R 2

1 R n R

1

2

1 I

I

1

2 R R

2 1

2 1

R R

R R



3 2 3 1 2 1

3 2 1

R R R R R R

R R R

 

n R0

DeThi.edu.vn