Giải Bài 1 trang 9 VBT Tiếng Việt 5

Gợi ý trả lời

a. Các đoạn văn kể lại câu chuyện theo lời của nhân vật nào?

Các đoạn văn ở bài tập 1 (trang 15) đều xưng *tôi* khi tự nói về mình và nhắc tới mèo nhép như một người bạn. Người đang kể chuyện chính là chuột xù.

- ☐ Mèo nhép
- ✓ Chuột xù
- ☐ Ngựa
- ☐ Rắn

b. Nhân vật đó dùng từ ngữ nào để gọi mình và các nhân vật khác?

- Gọi chính mình: xưng "tôi" (ngôi thứ nhất).
- Gọi các nhân vật khác: gọi "mèo nhép" / "cậu bạn mèo nhép", gọi chung là "chúng tôi" khi nói về cả hai; các con vật khác thì gọi thẳng tên như "ngựa", "rắn".

→ Vì kể theo lời một nhân vật trong truyện nên người kể xưng *tôi*, còn các nhân vật khác được gọi bằng tên hoặc bằng từ thân mật như *cậu bạn của tôi*.

c. Những từ ngữ in đậm thể hiện điều gì?

Các từ in đậm là những từ phỏng đoán (*có lẽ, chắc là, hình như, tôi đoán…*). Chuột xù là người kể, nó chỉ biết chắc suy nghĩ, cảm xúc của bản thân; còn suy nghĩ, cảm xúc của mèo nhép thì nó chỉ đoán, không biết chắc.

- ✓ Chuột xù không chắc chắn về suy nghĩ, cảm xúc của mèo nhép.
- ☐ Chuột xù không chắc chắn về suy nghĩ, cảm xúc của mình.
- ☐ Chuột xù dự đoán được sự việc xảy ra tiếp theo.
- ☐ Chuột xù thể hiện sự khách quan khi kể câu chuyện.

d. So sánh cách kể chuyện:

Điểm khác nhau cơ bản: bài văn trang 11 kể theo ngôi thứ ba (người kể đứng ngoài, gọi tên nhân vật), còn các đoạn văn trang 15 kể theo ngôi thứ nhất — lời của chuột xù, xưng *tôi*.

| | Bài văn kể lại câu chuyện trang 11 | Các đoạn văn kể lại câu chuyện theo lời của chuột xù |
|---|---|---|
| Cách mở đầu câu chuyện | Người kể đứng ngoài giới thiệu hoàn cảnh, nhân vật (gọi tên: *mèo nhép, chuột xù…*). | Chuột xù trực tiếp xưng "tôi", tự mở lời kể lại chuyện của chính mình và bạn. |
| Cách kể lại các sự việc trong câu chuyện | Kể theo ngôi thứ ba, khách quan; thuật lại hành động, suy nghĩ của mọi nhân vật như người biết hết. | Kể theo ngôi thứ nhất; chỉ kể được những gì *tôi* (chuột xù) thấy, nghĩ, cảm nhận; với suy nghĩ của mèo nhép thì phỏng đoán (có lẽ, chắc là…). |
| Cách kết thúc câu chuyện | Nêu kết quả, ý nghĩa câu chuyện một cách khách quan. | Kết bằng cảm xúc, suy nghĩ riêng của chính chuột xù về sự việc. |

Kiểm tra lại: đáp án a và c đều nhất quán — người kể là *chuột xù* nên ở c mới có chuyện "không chắc về cảm xúc của mèo nhép"; điều này cũng khớp với b (xưng *tôi*) và d (ngôi thứ nhất).